
Մեր տատիկները գիտեին տանը վերամշակման կարևորությունը և նույնիսկ խոհանոցի մնացորդներից օգուտ էին քաղում։ Մեկ այդպիսի «գանձ» է սխտորի կեղևը (կամ կեղևիկները), որոնք շատ ավելի շատ օգուտ ունեն, քան պարզապես ուտեստներին համ տալը։
Սխտորը և սոխը խոհանոցի հիմնական բաղադրիչներն են, բայց սխտորի կեղևները շպրտելու փոխարեն տատիկները ունեին խելացի հնարք՝ այգու համար։ Սխտորն ունի բնական հակասնկային (antifungal) և հակապարազիտային (antiparasitic) հատկություններ՝ շնորհիվ ծծմբի և այլ նյութերի։ Այդ պատճառով կարող ես պատրաստել պարզ ինֆուզիոն (թուրմ)՝ բույսերը պաշտպանելու հիվանդություններից և վնասատուներից (օրինակ՝ aphids, spider mites, slugs և այլն)։
Ինչպես պատրաստել սխտորի կեղևի թուրմը (սփրեյ բույսերի համար)
- Վերցրու 1 լիտր ջուր և լցրու կաթսայի մեջ։
- Ավելացրու 4-5 պճեղ սխտորի կեղևները (կամ ավելի շատ՝ մի բուռ)։ (Կարող ես նաև մանրացնել կամ ճզմել կեղևները ավելի ուժեղ ազդեցության համար)։
- Եռացրու խառնուրդը և եռացրու թույլ կրակի վրա մոտ 20-30 րոպե։
- Թող սառչի, ապա քամիր (օգտագործիր մաղ կամ շոր)։
- Լցրու հեղուկը սփրեյ շշի մեջ։
Օգտագործումը
- Սրսկիր բույսերի տերևները (հատկապես ներքևի կողմը) և հիմքը (հողի մակերեսը)։
- Կրկնիր 7-10 օրը մեկ կամ հիվանդության/վնասատուների առաջացման ժամանակ։
- Լավագույնը՝ երեկոյան կամ ամպամած օրը, որպեսզի արևը չայրի տերևները։
Ինչու է աշխատում
Սխտորի կեղևները պարունակում են ծծումբ, ալիցին և այլ միացություններ, որոնք բնականորեն վանում են վնասատուներին և պայքարում սնկային հիվանդությունների դեմ (օրինակ՝ բորբոս, փտում)։ Սա էկոլոգիապես մաքուր, էժան և անվտանգ միջոց է՝ առանց քիմիական թունաքիմիկատների։
Այլ պարզ օգտագործումներ սխտորի կեղևների համար այգում
- Չորացրած կեղևները ցանել բույսերի շուրջը՝ վնասատուներին (slugs, aphids) վանելու համար։
- Ավելացնել կոմպոստի մեջ՝ սննդանյութեր ավելացնելու և հողը բարելավելու համար (ֆոսֆոր, կալիում, կալցիում)։
- Որոշերը պատրաստում են սառը թուրմ՝ կեղևները ջրում թրմելով մի քանի օր (առանց եռացնելու)՝ որպես հեղուկ պարարտանյութ։
Այսպիսով ոչ միայն կնվազեցնես աղբը, այլև կօգնես քո բույսերին առողջ մնալ բնական ճանապարհով։ Տատիկների իմաստությունը դեռ աշխատում է։ 😊
Եթե փորձես՝ պատմիր, թե ինչպես ստացվեց, կամ եթե ունես այլ բույսերի խնամքի հարցեր, ասա։ 🌱